Sosyal Fobi Testi Nedir?
Sosyal fobi testi, sosyal ortamlarda olumsuz değerlendirilme korkusunun yoğunluğunu ve buna bağlı kaçınma davranışlarını ölçen kısa bir tarama aracıdır. Tanı koymaz; kaygının düzeyini görünür kılar.
Sosyal kaygı bozukluğu (sosyal fobi), kişinin başkaları tarafından yargılanacağı, rezil olacağı ya da küçük düşeceği beklentisiyle sosyal durumlardan yoğun kaygı duyması ve bu durumlardan kaçınmasıdır. Dünyada en sık görülen anksiyete bozukluklarından biridir.
Bu tarama, sosyal kaygı bozukluğunun yerleşik klinik tanımına dayanarak Renas Psikoloji tarafından hazırlanmış bir bilgilendirme formudur; klinikte kullanılan ayrıntılı ölçeklerin yerine geçmez.
Sosyal Fobi Testi Nasıl Yapılır?
On maddeyi son altı ayı düşünerek "Hiç" ile "Çok şiddetli" arasında işaretlersiniz. Puanlar toplanır ve 0-40 arasında bir sonuç verir.
- Son altı ayı esas alın; tek bir zor sunumu değil.
- Yaşadığınız kaygının şiddetini düşünün, ne kadar iyi sakladığınızı değil.
- Kaçınma maddelerini (8. ve 9.) dikkatle yanıtlayın; kaçınma, kaygı düzeyinin en güçlü göstergesidir.
- Hayatınızı o duruma girmeyecek şekilde kurduysanız kaygıyı az hissediyor olabilirsiniz; bu düşük kaygı değil, başarılı kaçınmadır.
Sosyal Kaygım Olduğunu Nasıl Anlarım?
Utangaçlığı sosyal kaygı bozukluğundan ayıran şey maliyettir: korku gerçek riskle orantısızsa, en az altı aydır sürüyorsa ve işinizi, eğitiminizi ya da ilişkilerinizi kısıtlıyorsa bir sosyal kaygı bozukluğundan söz edilir.
Sosyal kaygının merkezinde tek bir düşünce vardır: "Fark edilecek ve kötü değerlendirilecek." Bu yüzden kişi hem o anda hem öncesinde hem sonrasında zorlanır. Öncesinde beklenti kaygısı, sırasında kendini sürekli izleme, sonrasında ise "ne dedim ben" döngüsü yaşanır.
Sosyal kaygının en yanıltıcı yanı, bedensel belirtilerin kendisinin korkuya dönüşmesidir. Yüzün kızarması, terleme ya da sesin titremesi fark edilsin diye değil, fark edilmesin diye gizlenir; gizleme çabası da belirtileri artırır.
- Tanımadığınız kişilerle konuşmaktan yoğun kaygı duyma
- Topluluk önünde konuşmaktan kaçınma
- Telefonla konuşmak, sipariş vermek gibi işleri erteleme ya da başkasına yaptırma
- Yüz kızarması, terleme, titreme, ses değişimi endişesi
- Sosyal ortamdan önce günler süren beklenti kaygısı
- Sosyal ortamdan sonra uzun süren kendini sorgulama
- Davet ve toplantıları sistematik biçimde reddetme
- Kariyer ya da eğitim fırsatlarını bu kaygı yüzünden geri çevirme
Sosyal Fobi Testi Sonuçları Ne Anlama Gelir?
0-9 puan düşük, 10-19 hafif, 20-29 orta, 30-40 yüksek düzeyde sosyal kaygıya işaret eder. 20 puan ve üzeri, uzman değerlendirmesinin önerildiği aralıktır.
Puan kadar, kaygının hayatınızdan ne kadar şey aldığı da belirleyicidir. Düşük bir toplam puanla birlikte tek bir alanda (örneğin iş toplantıları) ciddi kısıtlanma yaşanabilir; bu da ele alınmaya değer bir durumdur.
Sosyal kaygı bozukluğu depresyon ve alkol kullanımıyla sık birlikte görülür; çünkü pek çok kişi sosyal ortamlara girmek için alkolü bir araç olarak kullanır. Puanınız yüksekse depresyon testini de çözmenizi öneririz.
Sosyal Kaygıdan Nasıl Kurtulurum?
Sosyal kaygıda en çok kanıta sahip yöntem bilişsel davranışçı terapidir; özellikle kademeli maruz bırakma ve güvenlik davranışlarının bırakılması çalışmaları. Orta ve şiddetli tablolarda ilaç tedavisi de gündeme gelir.
Sosyal kaygıyı büyüten iki mekanizma kaçınma ve güvenlik davranışlarıdır. Kaçınma, ortama hiç girmemektir. Güvenlik davranışı ise girip kendini saklamaktır: göz teması kurmamak, az konuşmak, kalabalığın kenarında durmak, elini cebinde tutmak. İkisi de kısa vadede rahatlatır, uzun vadede korkuyu onaylar.
Terapide çalışılan şey, kaygıyı yok etmek değil, kaygıyla birlikte o ortamda kalabilmektir. Kişi korktuğu şeyin (gülünç olma, reddedilme) aslında ya olmadığını ya da olduğunda katlanılabilir olduğunu deneyimledikçe korku kendiliğinden küçülür.
- Kaçındığınız durumları en kolaydan en zora doğru listelemek
- Listeyi bir uzman eşliğinde kademeli olarak uygulamak
- Güvenlik davranışlarını fark etmek ve tek tek bırakmak
- Dikkati kendinizden dışarıya, ortama yöneltme pratiği
- Sosyal ortam sonrası kendini sorgulama döngüsünü kısaltmak
- Alkolü sosyal ortamlara girme aracı olarak kullanmamak
- 20 puan ve üzeri sonuç aldıysanız bir uzmanla görüşmek
Sosyal Fobi Testi Güvenilir mi?
Bu form, sosyal kaygı bozukluğunun yerleşik klinik tanımına dayanan bir bilgilendirme aracıdır. Klinikte kullanılan ayrıntılı ölçeklerin yerini almaz ve tanı koymaz.
Tarama testlerinin sosyal kaygıdaki en önemli sınırı, iyi kurulmuş bir kaçınma düzenini yakalayamamasıdır. Hayatını sosyal ortama hiç girmeyecek şekilde kurmuş biri, kaygı maddelerine düşük puan verebilir çünkü kaygıyı tetikleyen duruma zaten hiç girmiyordur.
Bu nedenle sonucu okurken şu soruyu da kendinize sorun: "Bu kaygı yüzünden hayatımda yapmadığım şeyler neler?" Bu sorunun cevabı, puanın kendisinden daha fazla bilgi verir.
Sosyal Fobi (Sosyal Kaygı) Testi Hakkında Sık Sorulan Sorular
Sosyal fobi testi kaç soru?
Bu sayfadaki sosyal fobi testi 10 sorudan oluşur ve ortalama 3 dakikada tamamlanır.
Utangaçlık ile sosyal fobi aynı şey mi?
Hayır. Utangaçlık bir kişilik özelliğidir ve hayatı kısıtlamaz. Sosyal fobide ise korku gerçek riskle orantısızdır, en az altı aydır sürer ve iş, eğitim ya da ilişkiler üzerinde somut bir maliyet yaratır.
Kaç puan sosyal fobi sayılır?
Bu formda 20 puan ve üzeri uzman değerlendirmesinin önerildiği aralığa, 30 puan ve üzeri yüksek düzeyde sosyal kaygıya işaret eder. Bu eşikler tanı değildir.
Sosyal fobi tedavi edilebilir mi?
Evet. Sosyal kaygı bozukluğu, bilişsel davranışçı terapiye en iyi yanıt veren tablolardan biridir. Kademeli maruz bırakma çalışmalarıyla belirgin iyileşme sağlanır.
Test sonuçlarım kaydediliyor mu?
Hayır. Yanıtlarınız yalnızca kendi tarayıcınızda hesaplanır, sunucuya gönderilmez ve kaydedilmez.
